Piątek, 03 Września 2010, imieniny: Izabeli, Szymona
2010-07-30

Oznaczono najważniejsze zabytki Świętochłowic

W maju tego roku na kilkunastu zabytkowych budynkach w mieście zostały zamontowane tablice poświęcone tymże zabytkom. Opisy na tablicach zawierają krótką informację na temat historii budynków, ich projektantów, fundatorów, pierwotnej funkcji. Na zabytkach wpisanych do rejestru zostaną umieszczone również biało – niebieskie znaki informacyjne z napisem „Zabytek chroniony prawem”.

Fot. www.swietochlowice.pl
Tablice mają przyczynić się do upowszechnienia wiedzy o historii miasta, a być może również zachęcić mieszkańców do lektury „Roczników Świętochłowickich” i innych publikacji z historii miasta i regionu.

Historia Świętochłowic, Lipin i Chropaczowa, które niegdyś były samodzielnymi gminami, wciąż jeszcze kryje wiele zagadek. Lata powojenne nie sprzyjały utrwaleniu pamięci o historii rozwoju naszego obszaru. Przełom nastąpił dopiero w końcu lat 70. ub. wieku, kiedy to grupa pasjonatów historii miasta, zrzeszonych w Towarzystwie Miłośników Świętochłowic doprowadziła do powstania Miejskiej Izby Regionalnej i rozpoczęła działalność wydawniczą.

Wiemy również stosunkowo niewiele o ludziach zasłużonych dla rozwoju miasta, a także o architektach i mistrzach budowlanych, którzy działali na naszym terenie.

Każda odnaleziona informacja jest tym cenniejsza, że zachowało się z minionych czasów niewiele dokumentów, a w szczególności dokumentacji budowlanej. Do najciekawszych odkryć ostatnich lat należą np. informacje o projektantach budynku przy ul. Polaka 1 (dawny urząd gminy Świętochłowice, późniejsza komenda policji). Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach przed kilku laty realizowało projekt, mający na celu prezentację ratuszy dawnych gmin śląskich i wydanie okolicznościowej publikacji. Na potrzeby wystawy związanej z tym projektem, zorganizowanej przez Muzeum Miejskie w Świętochłowicach, wypożyczono z Archiwum Państwowego w Katowicach dokumentację projektową budynku przy ul. Polaka 1. Dowiedzieliśmy się wówczas, że autorami projektu są Emil i Georg Zillmannowie z Charlottenburga, znani na Śląsku z realizacji osiedli Giszowiec i Nikiszowiec, wielu obiektów przemysłowych m.in. elektrociepłowni „Szombierki”, kopalni „Gliwice”, szpitali, budynków mieszkalnych. Z kolei badacze architektury przemysłowej uznają za bardzo prawdopodobne, że projektantem wieży wyciągowej dawnej kopalni „Polska” (typu basztowego - wyższej z dwu zachowanych wież) był wybitny niemiecki architekt Hans Poelzig – twórca jednego z nurtów architektury modernistycznej, zwanego ekspresjonizmem.

W latach 30. XXw. znany katowicki architekt Witold Kłębkowski zaprojektował dla gminy Świętochłowice halę targową przy ul. Katowickiej 31, dziś przebudowaną. Niestety nie wiadomo dotychczas kto projektował i budował najokazalsze kamienice w mieście - choćby te na skrzyżowaniu ulic Katowickiej i Bytomskiej; kto zaprojektował jeden z ciekawszych budynków i zarazem największy (poza kościołami) gmach w śródmieściu – dawną Generalną Dyrekcję Hut i Kopalń Księcia Donnersmarcka (dziś ul. Katowicka 30def). Nie wiemy, kto jest projektantem dzisiejszego Urzędu Miejskiego - przed II wojną starostwa powiatu świętochłowickiego - pomimo że budynek wzniesiono nie tak dawno, bo w połowie lat 20. ubiegłego wieku. Na te i inne pytania być może badacze historii miasta znajdą kiedyś odpowiedź?

Kolejne tablice informacyjne zostaną umieszczone na najstarszych szkołach.

Barbara Josińska, Miejski Konserwator Zabytków - materiał UM Świętochłowice


Koniecznie zobacz także:

» Co dzieje się w Chorzowie?
»
O czym dyskutują w Radzionkowie
»
Czym żyje Sosnowiec?
»
Zajrzyj do Katowic!



Sprawdź najpiękniejsze śląskie słowo

Dodaj komentarz